2014(e)ko apirilakren 22(a), asteartea

ITZULPENEAN GALDUA




"Mejor Otro Día", "A Long Way Down" liburuan oinarriturik
Bi sagu zine bateko sotoan zeuden zeluloide zinta bana gogotik marraskatzen. Bat- batean horietako batek besteari galdetzen dio:

-Zer, gozoa al dago?

Eta besteak:

-Tira! Liburua askoz hobea zegoen.

Txiste zahar horretan bezala, eleberri batean oinarritzen diren pelikulek nekez lortzen dute liburuak behar den moduan islatzea. Ez da lan erraza, jakina: berrehun eta berrogeita hamar orrialdeetan  kontatzen dena ordu eta erdian laburtzea, literaturaren lengoaia zinera itzultzea, eleberrian marraztu diren pertsonaiak antzezteko gai diren aktore egokiak bilatzea...

Aste honetan estreinatu berria den Long Way Down(Mejor Otro Día) pelikula ikusten nengoelarik, aurreko burutazio horiek izan nituen.

Laugarren aldiz Nick Hornby britainiarrak idatzitako nobela bat zinera eraman dute. Oraingo honetan suizidioa da gai nagusia. Beren buruaz beste egin nahi duten lau gizakume Londres hiriko “puntu beltzean” elkartzen dira kasualitatez, Gabon zahar egunean. Hor bertan paktu bat sinatuko dute: San Valentin egunera arte ez dituzte beren buruak hilko.

Gainerako moldaketetan bezalatsu, honetan ere “zerbait falta den” ohiko inpresioarekin geratu nintzen, baina honetan, gainera, mamitik zerbait lapurtzen zidatelakoan nengoen. Gauza bat da komedia beltza egitea, eta beste bat, suizidioa den bezalako gai batekin azalean geratzea. Liburuan, nahiz Hornbyren onena ez izan, komediaren eta dramaren arteko oreka mantentzea lortzen da, baina pantaila handira pasatzerakoan badirudi ikusleria handienetarako filmetan ertzak biguntzeko joera dagoela. Bost axola milaka hildako agertzea tiroketa baten ondorioz, baina suizidioaren arrazoietan sakontzean, aldiz, ... kontuz.

Eta gero bikoizketa dago. Nik ez dakit betiko bikoiztaileak erretirora pasatzen ari direlako izango den  ala agian LTDri esker jatorrizko bertsioa ikusteko ohitura hartzen ari naizelako izango den, baina gero eta gogorragoa egiten zait halako ahots tentelak entzutea. Duela gutxi Espainiako Bikoizketako Profesionalen Federazioak protesta egin du Toni Cantok bikoizketaren debekuaren aldeko adierazpena egin duelako. Argitaratu duten agirian, ulertzekoa denez, haien ibilbidearen defentsa egiten dute eta Cantori aktore askorentzat funtsezkoa den zeregina akabatu nahi izatea leporatzen diote. Baina gure zinema aretoetatik ia guztiz desagertu dena, jatorrizko bertsioa da.             

Eta ez da bikoizketa bakarrik. Badirudi zinerako lan egiten duten zenbait itzultzaile, inork egiten ez duen hizkuntza arrotz bat zabaltzeko teman hasita daudela.

Egia da. Bikoizketa ez da frankismoaren asmakizuna, bigarren errepublikan sortu omen zuten, baina argi dago helburu politikoekin bultzatua izan dela.

Jatorrizko bertsioa bultzatzeko arrazoiak ez dira falta: Belarriak beste hizkuntzetara ohitzea, aktoreen benetako lanaz gozatzea, hizkuntza ezberdinak agertzen diren eszenetan nahasteak saihestea...

Hala eta guztiz ere, argi dago, gehiengoak nahiago du atzerrian egiten diren pelikulak bikoiztuta ikusi eta euskararen kasuan ezinbestekoa ematen du, fikzioa gure hizkuntzan entzuteko ohitura sendotzeko beharrean gaudelako, baina gaur egun, gure etxeetan edozein pelikula, jatorrian egin den moduan dastatzeko aukera dugularik, hain zaila izango al zen zine aretoetan bat-bateko itzulpenaren aukera izatea?  








iruzkinik ez:

Argitaratu iruzkin bat