2015(e)ko urtarrilakren 18(a), igandea

REQUIEMA LIBURUDENDA BATENTZAT


Aste honetan jakin dugunez, Bilboko Colon de Larreategiko galeriatan 1976. urtetik zabalik zegoen Kirikiño liburu-denda bere pertsiana jaitsi du betiko. Txoko eder horretan ez gara berriro galduko, udazkeneko edozein arratsaldetan, beste inon aurkitzen  ez diren liburu zaharren artean. Euskal liburuan berezitua zegoen liburu-denda, berrogei urte betetzear zegoenean itxi dute. Alokairu zaharrei azkena eman dien araudi berria eta Txomin Saratxaga jabearen osasun egoera makala, Krisi ekonomikoari gehitu zaizkio erabakia hartzeko orduan.

Niretzar plazer-iturburu xume bat ere desagertzen da, gustuko bainuen hara urbiltzea eta aparteko izenburu bitxi horien artean ibiltzea, denboran zehar nolabaiteko iraganeranzko bidaia eginez. Han lortu nuen Xabier Amurizaren “Irri Eta Herri” ipuin bilduma edo Pedro Ugarteren “Noticia de Tierras Improbables” kontaketa laburren liburuxka eta han aurkitu nuen Sabino Aranaren jatorrizko bitxikeria bat: “Bizkaya Por Su Independencia” 1892.urtean argitaratua.

Kirikiñorekin batera, 2015.ren urtearen hasieran, Campuzano plazan kokaturik zegoen Lauaxeta izeneko liburu-denda ere desagertu da. Azken hau Txominen emaztea den Sorkunde Agirrek zuzendutakoa.

Badago zerbait aintzineko liburu-dendatan asko esaten diguna gure hiriez. Horrelako tenpluetan gure inguruarekin eta iraganerin daukagun benetako lotura neur daiteke. La Universal, Malumbres, Verdes, Lizardi, Gasteizko Linacero, Donostiako Metrópolis... liburu-dendek milaka idazleen ametsak eta mezuak biltzen zituzten, harribitxi- arrantzaleen zain.

Gehienetan liburudenda zegoen tokian beste era bateko eskaintza sortzen da. Beste batzuetan aintzinako liburu-denda, frankizia baten barruan desgertzen da, marka berri horrek duen politika orokorra onartuz eta beraren nortasuna bertan urtuz.

Agian norbaitek esan lezake garai hauetako legea dela, testu horiek guztiak interneten edo liburutegietan lortu daitezkeela. Nire ustez benetako drama baten aurrean gaude. Horrelako liburu-dendatan aurkitzen diren aurrez-aurreko aholkuak eta topaketak, aintzinako kafeetan eta disko-dendatan gertatzen zen legez,  ezinbestekoak dira gizarte baten osasun kulturalaren sua bizirik mantentzeko.   

Iaz Lisboan eta Porton, iraganera egindako bidaia bat bailitzan, jendez gainezka zeuden liburu-dendetan ibili nintzen. Amantalaz jantzitako agure atseginek irribarrez artatzen gintuzten “art-decó” estiloan eraikitako gela erraldoietan.

Horietako bat, “Lello e Irmao” izenekoa, Europako politentzat hartu izan da. Baina  Harry Potterren eszenak filmatu zirenetik mundu osoko turistak bertaratzen dira, haren egitura arriskuan jarriz. Egia esan –esan zigun bertoko arduradunak- nahiago nuen irakurleak bakarrik etortzen zirenean.

Bai Txominek , bai Sorkundek hala esan dute: Benaunaldi berriek ez dute parepezko liburuak irakurtzen, ikastolako edota unibertsitateko irakasleek behartuta ez baldin bada. Gehienek gustora irakurtzen omen duten testu bakarrak sare sozialetan egiten direnak omen dira. Galdetzekoa da zertarako behar den horrenbeste hizkuntza gero horren hiztegi txikia erabiltzeko.  

Burura datorkit Javier Mariasek idatzitako hitzak: Irakurtzen ez ditugun liburuak, abisuz beteta zeuden.                  

iruzkinik ez:

Argitaratu iruzkin bat