Facebook etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak
Facebook etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak

2021(e)ko martxoaren 1(a), astelehena

PILULA GORRIA

 

Julia Ebner kazetari-ikertzailea

Artikulu hau irakurtzen duzun bitartean, planetan zehar dauden Interneteko ehunka forotan, soldadu berriak sartzen ari dira «argidunen» armada ezberdinetan. Orain arte jende arrunta zen, giza eskubideetan, botere-banaketan, askatasunetan eta demokrazietan saltzen dizkiguten erretolika horietan sinesten zuena. Baina orain ez. Haiek «pilula gorria» aukeratu dute, eta, bat-batean, ezkutatzen zitzaien errealitate hori argi eta garbi agertu da begien aurrean. Orain, haien bizitzek norabide garbia izango dute. Pastilla gorria, eta haren kontrakoa, pastilla urdina, 'The Matrix' filmetik jasotako sinboloak dira, askotan muturreko txat mota horietan erabiltzen direnak. Egia deserosoaren edo ezjakintasun gozoaren arteko hautua irudikatzen dute. Gorria aukeratu ondoren, «esnatzea» gertatzen da, eta bizitzak «zentzua hartzen du». 

Kasu batzuetan, arrazak nahasten ez dituen gizarte baten alde lan egitea izango da zentzu hori; beste batzuetan, juduek, LGTB kolektibokoek, feministek edo «illuminatiek» gizateria menderatzeko egiten duten ezkutuko bilbea salatzea. Askotan hori guztia teoria hutsean geratuko da, entretenimendu inozente samar batean. Baina beste kasu batzuetan ez. DAESen indarkeriazko ekintza askoren edo Kapitolioaren aurkako erasoaren atzean, sare sozial ezagunenetan hasten diren erakartze eta erreklutamendu kanpaina biziak aurkitu dira. Julia Ebner kazetari ikertzaile austriarrak ondorio hori atera du. Vienan jaioa, terrorismoan eta estremismoan espezializatutako ikertzaile honek «Estremisten bizitza sekretua» izeneko liburua argitaratu berri du. Bertan, xehetasun guztiekin kontatzen digu munduko muturreko erakunde arriskutsuenetako batzuetan infiltratu bezala izan duen esperientzia. Atera dituen ondorioak ezin bortitzagoak dira: «Gaur egun ez dago erradikalizazio-kanpainetatik salbu dagoen interneteko erabiltzailerik, ezta atzerriko injerentzietatik libre dagoen hauteskunde-prozesurik ere. 

Bere logelan Fornite jokoan dabilen ikasle estatubatuar bat, jakin gabe, Errusiako propagandarako agente bihur daiteke; nerabe malaysiar bat, Irakeko ISISek eskualdeko berriemaile gisa errekrutatu dezake, eta Facebookeko erabiltzaile bat, Alemanian artikulu bat komentatzen duena, eskala handiko trol-ekaitz baten helburu izan daiteke». 'Herria Demokraziaren Kontra', Yascha Mounk estatubatuarrak egindako beste lan interesgarri batean, mendebaldeko demokrazietan bizi diren pertsonek euren ordezkari politikoekiko eta erakundeekiko gero eta susmo txarragoak dituztela erakusten du. Haien bizi-mailak geldituta daudenez eta etnia anitzeko gizarte baten beldur direnez, sistema demokratikoarekiko fedea egunetik egunera desagertzen ari da. 

Askatasuna eta errespetua zuten Europako sistema demokratikoen inbidiaz hazi zirenen artean nago ni. Jatorri ideologiko ezberdineko politikarien ahotan askotan errepikatzen zen esaldi bat zegoen: demokrazia da erregimen ezagunen artean horren gaiztoa ez dena. Hori zeharo aldatzen ari dela dirudi. Orain ez da harritzekoa gazteek -eta ez hain gazteek- «78ko erregimenari» muzin egitea. Eta bai, argi dago akatsez beteriko demokrazia batean bizi garela. Baina ez genuke ahaztu behar beste esaldi zahar hori: demokrazia babesteko era bakarra demokrazian sakontzea da.

2016(e)ko apirilaren 3(a), igandea

HIRU BERBAKO DRAMAK


"Life of Brian" pelikuaren une bat
Horixe bera zen erronka: “Kontatuko al zenuke historia triste bat hiru hitz bakarrik erabiliz?”  Nire lagun eta lankide Txani Rodriguezen Facebooken irakurri nuen. Hark ere, beste baten esparrutik partekatzen zuen. Hasieran ohiko tontakeria iruditu zitzaidan, baina erantzunak irakurtzen nituen heinean, arreta hazten hasi zen nire baitan. Hitz gutxirekin asko kontatzeak, zure hizkeraren zehaztasunaz asko esan dezake eta honi oso interesgarria deritzot.
Laster ikusi nuenez, ez nintzen ni bakarrik eskularrua jasotzen nuena. Egun bakar batean proposamenak hirurehun erantzun baino gehiago jaso zituen.  Umorezko -edo umore beltzeko- esaldiak ez ziren falta, jakina: “Vivan los novios”, “Leo las noticias”, “ Mariano Rajoy Brey”, “Alkoholik gabeko garagardoa”, “Ba... kondoirik gabe”, “Murió sin mojar”, “¿Y yo cuando?”, “Begiratu nire hozkailua”, “Pedazo clavo, joder”, “Concierto de Revolver”, “Barruan al dago?”, “Ramoncín berriro oholtzan”...
Idatzitako askok aktualitatea zuten inspirazio iturburu: “Proceso de paz”, “Iñigo Cabacas justizia”, “La Unión Europea”, “Euskal Telebista Bat”, “Errefuxiatuak Europako ateetan”. “No se Puede”...
Beste autore batzuek eskaeraren zentzu zehatzari eutsi zioten, batzuetan benetako dramak islatuz: “Betirako joan zen”, “ Hitz egin behar dugu”, “Ez dago zereginik”, “Eutanasia debekatu diote” , “Afganistaneko emakumea da”, “Patuko berriak salgai” -gero norbaitek Hemingwayrena zela esan zuen- “Europan gertatuko dena”... “Betirako joan zen”, “Agur eta ohore” , “Ez daukat etxerik”, “No es benigno”, “Euskadi ta Askatasuna”...
Jokoak bueltaka jarraitu zuen nire buruan egun osoan zehar eta gauean “Pompas de Papel” irratsaioko lagunekin neukan afarian, proposamenek jarraitu zuten. Baina oro har, eta giro alaiak bultzaturik, barre egitekoak inposatzen ziren: “Lucía Etxebarriarentzat Nobela”, “Sexu... zure esku”, “Euskadiko Partidu Komunista”...
Hiru hitzekin historia triste bat asmatzeak ez du horren zaila ematen. Izan ere, drama bat asmatzeak, oro har, nahiko erraza dirudi. Facebookeko ekimen hori asmatu zuenak, ezbairik ez, bazekien arrakastaren giltza zein zen. Zorigaiztoko kontakizun bat osatzeko hedabideetan ikusten ditugun amesgaiztoak besterik ez ditugu behar. Berez, eta goiko zerrendan ikusten denez,  umore beltza edo sarkastikoa egiteko orduan, batzuk baliagarriak dira baita ere. Baina... Zer gertatzen da buelta ematen badiogu? “Forocoches.com”en, kontrako eskaintza egin zuten. Hasteko, bistan da lortutako jarraipena askoz murritzagoa dela. Erantzun gutxi batzuen artean hauek azpimarratu ditut: “Loteria tokatu zait”, “Baietz esan zidan”, “¡Viva el vino!”, “Nireek irabazi dute”, “Mañana es fiesta”...
Bitxia bada ere, badirudi historia tristeek hobe funtzionatzen dutela bai tristura sorrarazteko, bai barreak eragiteko. Beharbada horregatik berri onek egunkari gutxiago saltzen dute, berri txarrek baino.      
Zinean, adibidez, arrakasta gehien lortu dutenen komediak aipatzerakoan, garbi dago, kutsu mingotseko asko daudela: “Life of Brian", “El Apartamento”, “Hight fidelity”, “El Guateque”,  “En Bandeja de Plata” ... ez lirateke horren dibertigarriak izango, ezkutuan nolabaiteko tragedia izango ez balute.
Hiru berbako dramak. Eta egun hauetan, nire burutik kendu ezinik honako hau: “Gorroto egunak datoz”.